Kustlab in 2018

Binnendijkse zilte aquacultuur in harmonie met landschap, recreatie en natuur: dat is Kustlaboratorium.

Kustlaboratorium, dat is ook innovatief gebruik van de kustzone. Zilte aquacultuur, ofwel de teelt van planten en dieren uit zee op zilte grond of in bassins met zeewater, is in opkomst in Zeeland. De ervaring leert dat aquacultuur gemakkelijk kan leiden tot een industrieel ogend landschap. Dat is niet alleen voor de bewoners en de natuur aan de kust onaantrekkelijk, het vermindert ook de toeristische aantrekkingskracht van de kust. Stichting Het Zeeuwse Landschap wil daarom met het project Kustlaboratorium bij Breskens laten zien dat het anders kan: Zeeland met ruimte voor economische ontwikkelingen én landschap met kwaliteit.

Bij Breskens

Het Kustlaboratorium begint stilaan vorm te krijgen nabij Breskens. Van een idee op de tekentafel, dat eerst voor een locatie nabij Burghsluis werd uitgewerkt, zijn we nu richting realisatie in het Waterdunengebied gegaan. Waterdunen, waar natuur, recreatie en landschap worden gecombineerd met kustbescherming, en het zeewater op gecontroleerde wijze het land binnenstroomt.

Kustlaboratorium maakt gebruik van de aanwezigheid van het zoute water: ondernemers gaan hier zilte gewassen zoals zeekraal telen. Maar ook schelpdieren zoals oesters kunnen hier op het land gekweekt worden.

De eerste schetsen

Het ontwerp voor het Kustlaboratorium is nog niet definitief: het wordt aangepast en aangescherpt op basis van resultaten van onderzoeken, wensen van de toekomstige ondernemers, en aangepast voor specifieke teelten. Zeer herkenbaar zijn de natuurlijke (schor)vormen maar ook de historische elementen die terugkeren. Zo is het oude dijkenpatroon nog zichtbaar in het ontwerp.

In de schets hierboven komen een aantal onderdelen duidelijk naar voren:

1) 't Hof Waterdunen als centrale plek: hier staan de (bedrijfs)gebouwen.

2) de zeegroentenakkers: aan de randen van het gebied, als een soort schorren tegen de dijk aan. Het zoute water uit de kreken stroomt via de slootjes de akkers binnen. De historische 'Schallegallepolder-dijk' zal weer zichtbaar worden. In de oorspronkelijke Schallegallepolder zal op iets grotere schaal zilte akkerbouw bedreven worden.

3) de oestergeul, ten noorden van 't Hof Waterdunen gelegen: een ondiepe, brede geul waarin oesters in zout water kunnen groeien.

t Hof Waterdunen

't Hof Waterdunen

Dit wordt de centrale plaats in het Kustlaboratorium, en de uitvalsbasis van het natuurbeheer in Waterdunen.

De oude hoeve, die in verval was geraakt, is in oude glorie hersteld en wordt bewoond door de beheerder van Het Zeeuwse Landschap. Diverse schuren op het erf zijn opgeknapt, bijvoorbeeld om gebruikt te worden bij de zilte groententeelt. In 2016 is het Kustlab-gebouw opgeleverd: een duurzaam gebouw met een ontvangstruimte, waar ook schelpdieren verwerkt kunnen worden.

gebouw Kustlaboratorium

Het Kustlab-gebouw

Dit multifunctionele gebouw is in 2016 opgeleverd. Het is met duurzame materialen gebouwd, is energieneutraal en heeft een dak vol zonnepanelen. Het ontwerp sluit aan bij de 'origami-stijl' die op meer plaatsen in Waterdunen wordt toegepast. In het gebouw is een ontvangstruimte voorzien evenals een ruimte waar schelpdieren of vis geteeld en verwerkt kunnen worden. Het is gebouw heeft nog geen vastgelegde bestemming of gebruiker, om flexibel te kunnen inspelen op wensen van de toekomstige ondernemers in het Kustlaboratorium en ontwikkelingen in teelttechnieken.

 

Getijdenduiker: vers zeewater

Een speciale getijdenduiker die in de dijk bij Waterdunen is gebouwd, zal straks twee keer per etmaal- bij vloed -zeewater binnenlaten in het krekenstelsel. Hierdoor ontstaat een veilige aquacultuurlocatie met een regelmatige aanvoer van vers zeewater. Het inlaatkanaal en de buitendijkse versterking van de instroomopening moeten nog worden aangelegd.

Deel deze content

Stichting Het Zeeuwse Landschap

Stichting Het Zeeuwse Landschap beheert en beschermt waardevolle gebieden en historische pareltjes in Zeeland, bij elkaar bijna 10.000 ha. Geniet mee dankzij de vele wandelroutes, uitkijkpunten en excursies!

Ontwerp & realisatie: Nilsson